Zapis audio panelu eksperckiego “Rola przemysłu obronnego i dual-use w bezpieczeństwie gospodarczym Europy”, który odbył się w trakcie Kongresu Przemysłu i Energetyki INDUSTRY IN TRANSITION, 26 marca 2026 r. w Wiśle.
Rola przemysłu obronnego i technologii dual-use w bezpieczeństwie Europy
W dobie dynamicznych zmian geopolitycznych, kwestia bezpieczeństwa narodowego przestała być domeną wyłącznie militarną, stając się nierozerwalnie związana z fundamentami gospodarczymi. Panel ekspercki poświęcony roli przemysłu obronnego i technologii podwójnego zastosowania (dual-use) zgromadził wybitnych specjalistów, aby przeanalizować, jak Europa i Polska mogą budować swoją suwerenność technologiczną.
Dyskusję moderował Artur Dubiel (Uniwersytet WSB Merito, kwartalnik „Na Celowniku”), który postawił tezę o współzależności bezpieczeństwa narodowego i gospodarczego, porównując ją do swoistej „piramidy Maslowa” dla państwa. W rozmowie udział wzięli:
gen. dr Mieczysław Bieniek – doradca MON, były dowódca ds. transformacji NATO,
dr hab. inż. Paweł Chodak – dyrektor w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, oficer rezerwy (w zastępstwie za Dyrektora NCBR),
Marzena Rybicka-Szudera, MBA – CEO Sopra Steria Polska, reprezentująca sektor nowoczesnych technologii,
dr hab. Rafał Żelazny, prof. UE – prezes Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, ekspert w dziedzinie strategii i ekonomii.
Głosy ekspertów: cytaty i komentarze
Prof. Rafał Żelazny: Synergia bezpieczeństwa
„Nie wyobrażam sobie bezpieczeństwa narodowego bez bezpieczeństwa gospodarczego”.
Prof. Żelazny zauważa, że współczesna polityka bezpieczeństwa to pojęcie szerokie, obejmujące politykę przemysłową, innowacyjną i naukową. Bez silnej bazy ekonomicznej i rentownych inwestycji w sektorze zbrojeniowym (które od 2025 roku mogą korzystać ze zwolnień podatkowych w strefach ekonomicznych), państwo nie jest w stanie utrzymać realnej zdolności obronnej.
Prof. Paweł Chodak: Cierpliwość w innowacjach
„Borsuk (...) to projekt, który był realizowany ponad 10 lat (...) nikt nie zada sobie trudu, żeby zapytać dlaczego? (...) to jest ewenement na skalę światową”.
Dyrektor w NCBR podkreśla, że przełomowe technologie wymagają czasu i strategicznej wytrwałości. Przykład BWP Borsuk pokazuje, że długofalowe finansowanie nauki i współpraca z biznesem przynoszą efekty w postaci unikalnych w skali świata produktów, które realnie wzmacniają naszą armię.
Gen. dr Mieczysław Bieniek: Szerokie spojrzenie na dual-use
„Dual-use to nie tylko hardware (...) ale koparka, spycharka, sanitarka, śmigowiec sanitarny, drogi, mosty, przepusty”.
Gen. Bieniek demistyfikuje pojęcie „podwójnego zastosowania”, wskazując, że bezpieczeństwo buduje się również poprzez infrastrukturę cywilną, która w razie konfliktu służy wojsku. Zwraca on uwagę na konieczność posiadania własnych środków produkcji i kapitału, który – podobnie jak cyberprzestrzeń – nie zna granic.
Marzena Rybicka-Szudera: Prędkość cyfrowej transformacji
„Technologie (...) rozwijają się nie w cyklach rocznych, pięcioletnich, tylko to są miesiące. To, co używaliśmy w zakresie sztucznej inteligencji (...) we wrześniu, jest już nieaktualne”.
Prezes Sopra Steria Polska wnosi perspektywę sektora prywatnego, w którym tempo innowacji drastycznie odbiega od procedur publicznych. Podkreśla, że technologie takie jak AI czy analityka danych już nie tylko wspierają, ale wręcz determinują sposób reagowania na zagrożenia, co wymusza natychmiastowe otwarcie drzwi do współpracy między państwem a innowacyjnym biznesem.
Podsumowanie i rekomendacje
Dyskusja pozwoliła sformułować kluczowe wnioski dla wzmocnienia bezpieczeństwa gospodarczego i obronnego:
Długofalowa strategia i wizja: Należy odejść od myślenia „tu i teraz” na rzecz planowania w perspektywie 10–15 lat. Wizja ta musi być oparta na realnych siłach, środkach i czasie.
Uproszczenie procedur: Konieczne jest dostosowanie systemów rozliczania prac B+R do realiów rynkowych. Administracja powinna pełnić rolę partnera pomagającego firmom przebrnąć przez wymogi dokumentacyjne.
Inwestycje w kapitał ludzki: Polska posiada światowej klasy inżynierów i techników. Należy stworzyć im warunki do eksperymentowania i wdrażania rozwiązań w kraju, aby uniknąć drenażu mózgów i konieczności „odkupowania” polskich technologii od zagranicznych podmiotów.
Zapewnienie infrastruktury: Rozwój przemysłu obronnego wymaga dostępności dużych terenów inwestycyjnych (często powyżej 200 ha), co obecnie stanowi wyzwanie nawet - lub zwłaszcza - w silnie uprzemysłowionych regionach jak Górny Śląsk.
Dyscyplina i rezultat: Współpraca sektora publicznego z prywatnym musi łączyć innowacyjną otwartość z dyscypliną działania ukierunkowaną na konkretny wynik (rezultat).
Wykorzystanie doświadczeń z pola walki: Polska powinna aktywnie czerpać z lekcji płynących z konfliktów (np. w Ukrainie), szczególnie w zakresie technologii dronowych, antydronowych oraz nowoczesnej telemedycyny pola walki.
W 62 minutowym nagraniu panelu usłyszeć można o następujących tematach:
- relacja między bezpieczeństwem narodowym a gospodarczym,
- definicja i znaczenie technologii podwójnego zastosowania (dual-use),
- synergia współpracy nauki, biznesu oraz administracji publicznej,
- mechanizmy finansowania projektów obronnych i ulgi podatkowe,
- strategiczne planowanie długofalowe.
- bariery biurokratyczne oraz potrzeba uproszczenia procedur wdrożeniowych,
- rola polskiego kapitału ludzkiego oraz innowacyjności inżynierów,
- dostępność i wymogi dotyczące terenów inwestycyjnych pod przemysł zbrojeniowy,
- wpływ doświadczeń z wojny w Ukrainie na transformację technologiczną,
- rozwój technologii przełomowych: AI, drony, cyberbezpieczeństwo i technologie kwantowe,
- dążenie do suwerenności i autonomii technologicznej państwa,
- wykorzystanie funduszy unijnych i programów akceleracyjnych NATO.
Wszystkie odcinki podcastu „Na celowniku” dostępne są w ponad 20 największych platformach podcastowych, audio i video a także w aplikacji Substack. Zachęcamy do subskrybowania, czytania i słuchania bezpośrednio na stronie:
Gospodarz: www.arturdubiel.com
Polub stronę na Facebooku i LinkedIn.
Wesprzyj w serwisie Patronite: patronite.pl/nacelowniku.
Na celowniku
Słowem o bezpieczeństwie
Podcast | Audiobooki | Raport Operacyjny | Smutni Panowie Dwaj | Kwartalnik | TV
Polecamy
MetaLaboratorium Weterana
Nauka - nasze projekty
Nasze patronaty
Z radością informujemy, że projekt “Na celowniku - słowem o bezpieczeństwie” objął Kongres INTO 2026 patronatem medialnym. Partnerem Kongresu jest wydawca projektu, firma StratCom.Media.
